Verklaring
van de geslachtsnaam Steenhuis(en)
Een
verklaring voor het ontstaan van de geslachtsnaam is als volgt:
In 1812 moest iedere familie zich
een geslachtsnaam kiezen.
In dat jaar waren de gebroeders
V-1. Jan, V-2. Gerrit en V-3. Harm resp. 14, 12 en 9 jaar oud.
Hun vader IV-2. Evert Jans, was reeds overleden in 1807 en lag begraven te Westerwijtwerd
met op z'n grafsteen het familiewapen.
Gezien de jonge leeftijd van de
drie gebroeders in 1812, zal er voor hen vooral door hun moeder zijn nagedacht
over de geslachtsnaam.
Hun
moeder Freeke Harms was in 1810 hertrouwd met Jacob Hendriks Koopman.
Andere
familieleden in mannelijke lijn van de drie broers waren toen niet meer in
leven, ook geen neven of achterneven.
In
de familie-herinnering zal Nanje Heertjes, een volle tante van vader Evert
Jans, wel bekend zijn geweest.
Deze
Nanje
Heertjes, overleden in 1803, was gehuwd
met Pieter
Sikkes.
Deze
Pieter
Sikkes, overleden in 1793 werd door ons nergens met vermelding van
een achternaam aangetroffen.
Diens
vader
was echter Sikke
Steenhuis(en)!
Pieter Sikkes is het enige
familielid van de drie gebroeders Jan, Gerrit en Harm, waarvan een
geslachtsnaam bekend is.
Oud-tante Nanje Heertjes en haar
man oud-oom Pieter Sikkes waren in 1812 reeds
overleden.
Mogelijk werd gedacht
dat Pieter Sikkes in mannelijke lijn familie was en dat Nanje Heertjes was
aangetrouwd in plaats van andersom.
Wellicht per ongeluk of expres
hebben de drie broers vanwege deze afstammingsverwantschap voor de naam “Steenhuis” gekozen.
Bovendien
is er in deze familie nog een tweede Nanje Heertjes geweest.
Zij
was in 1681 gehuwd met Jan Bartelds, de stamvader van de op de website beschreven
familie.
Laatst
genoemde Nanje Heertjes had een zuster Bouke Heertjes die gehuwd was met Jelmer Steenhuis.
Deze
Jelmer
Steenhuis behoorde net als Pieter Sikkes, tot de familie Steenhuisen die
in deel 3
werd beschreven van het boek ‘Steenhuizen van Steenhuisheerd en andere
gelijknamige Groninger geslachten’, auteur: A.M. Steenhuisen en F.K Steenhuisen.
Pieter Sikkes was een
kleinzoon van Jelmer Steenhuis.
De
dubbele familie-relatie met de familie Steenhuisen, beide keren via de
naamgenoten Nanje Heertjes, is waarschijnlijk, bewust of onbewust, bepalend
geweest voor de keuze van de familienaam “Steenhuis”.
Schematisch:
Heertje Mennes x Aafke Pieters
_____________|________________
| |
Jan
Bartelds x Nanje Heertjes Bouke Heertjes x Jelmer Steenhuisen
| |
| |
Heertje Mennes Jans Sikke
Steenhuis
_______
__|__________________________
|
|
| |
Jan
Bartelds Heertjes Nanje Heertjes x Pieter Sikkes
|
|
Evert
Jans
|
|
de gebroeders
Jan,
Gerrit en Harm
Steenhuis
Verder
is nog onderzoek verricht naar een eventuele relatie van 0-1. Barteld Clasen (en/of
I-1. Jan Bartelds) met een bouwwerk “steenhuis”
te Loppesum. Deze relatie werd niet gevonden.
M.n.
een relatie van deze familie met de “steenhuisheerd”
te Loppersum werd niet gevonden en deze relatie zal ook wel niet hebben
bestaan.
Deze
“steenhuisheerd” lag oorspronkelijk
overigens op de Siuxumer wierde, direct ten westen van Loppersum, maar werd
voor 1629 reeds naar het dorp zelf verplaatst.
Wie
voor 1629 op deze heerd woonde is vooralsnog niet bekend!
Het
nageslacht van Barteld Clasen was een familie van landbouwers, dat zijn
oorsprong had in Loppersum en dat later in westelijke richting trok naar o.a.
Middelstum, Ten Boer, Westerwijtwerd en Wierum.
Elders lezen we:
De jongens Jan, Gerrit en Harm namen later de naam Steenhuis
aan.
Hoe kwamen zij daar
toe?
Verplicht
Hun
vader was al overleden toen mensen tijdens de Franse overheersing verplicht
werden om een achternaam aan te nemen.
Hij
had altijd Evert Jans geheten.
Kinderen
van een zuster van de grootvader van de jongens, Nanne Heertjes, getrouwd
met Pieter Sikkes
uit Westeremden, namen de naam Steenhuis aan.
In
die familie bestond die naam al.
De
vader van Pieter Sikkes noemde zich al Sikke Steenhuis.
Misschien
was het wel zo dat Jan, Gerrit en Harm met het aannemen van de achternaam graag
wilden laten blijken dat zij daar familie van waren.