Onderstaand interview is geschreven op 4 juli 2004 door Haro Hielkema, als journalist werkzaam bij het dagblad “Trouw”.

 

 

“Stripverhaal ’Dokter van de Armen’ uit het dagblad Trouw blijkt na zoektocht van vijftig jaar echte historie.”

 

 

Vijftig jaar geleden, op 9 juli 1956, publiceerde Trouw de eerste aflevering van het stripverhaal ’Dokter van de Armen’, over de vrijheidsstrijd die in de zeventiende eeuw werd uitgevochten in de Franse Jura. Auteur van het verhaal was Xavier de Montépin; zijn boek ’Le médecin des pauvres’ was in het Nederlands vertaald en werd in stukjes bij de pentekeningen afgedrukt.

Bij Bernard Sietses in Andijk kenden ze toen nog geen televisie of computer. Maar de 11-jarige jongen had de krantenstrip, waarvan elke dag een nieuwe aflevering op de mat plofte. „Er ging een wereld voor me open. Ik sloeg geen dag over, het verhaal maakte zo veel indruk op me. Voor mij was die verzetsstrijd in de Jura vergelijkbaar met onze eigen Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje.”

In zijn enthousiasme knipte Bernard elke dag het stripverhaal uit en borg het op in een album. Tientallen jaren heeft het in de kast gelegen, totdat de docent aan de pedagogische academie voor het basisonderwijs (pabo) in Den Haag met prepensioen ging. Toen kwam het plakboek met de krantenknipsels ineens weer te voorschijn en greep het verhaal uit de Franche-Comté hem opnieuw aan. Hij las het nog eens, merkte ondertussen dat hij toch ook een paar afleveringen miste en zocht die vervolgens in de Koninklijke Bibliotheek op waar hij de ontbrekende stukjes van microfiches kopieerde. Zo had hij het verhaal toch compleet, al waren de kopieën uit de KB beduidend minder van kwaliteit dan de overige tekeningen. Maar wat moest hij ermee?

Sietses besloot zijn verzameling die hij altijd gekoesterd had – „Ik was er zo trots op dat ik het plakboek al meteen aan mijn vrouw heb laten zien, toen wij nog maar net verkering hadden” – te scannen. Hij ontdeed de tekeningen van ongerechtigheden en zuiverde de (ver)taalfouten uit de tekst.

Toch was de oud-docent pedagogiek, afkomstig uit een West-Fries geslacht waarvan hij de geschiedenis ook al heeft uitgeplozen en aan het internet toevertrouwd, nog niet klaar met zijn strip. Wie was die Xavier de Montépin? En als het een waar gebeurd verhaal was, wat kon hij dan nog terugvinden van de vrijheidsstrijd en van de plaatjes in de strip?

Het was al snel duidelijk: de eerstvolgende vakantie van de Sietsessen – zijn vrouw Annemarie was inmiddels ook al aardig met het stripvirus geďnfecteerd geraakt – ging natuurlijk naar de Franche-Comté, en in het bijzonder naar Longchaumois. Voor De Montépin hoefden ze, dankzij internet, niet naar Frankrijk: de schrijver publiceerde zijn feuilleton ’Le médecin des pauvres’ in 1862 en behaalde daar veel succes mee. Er is een Franse website aan de auteur gewijd, die Sietses veel houvast bood.

Maar de verkenning in de Jura in 2004 was toch echt een tocht met verrassende ontdekkingen. Sietses: „We hebben voor ons gevoel de strip nagespeeld. Op de kaarten van Michelin en in verschillende gidsen hadden wij al namen teruggezien die in de strip voorkomen. Wij hebben ze allemaal bezocht en bekeken of er nog gelijkenissen waren met het verhaal van De Montépin. We hebben de Pic de l’Aigle beklommen, de berg waar vierhonderd jaar geleden het kasteel De Arend heeft gestaan. Op de site over De Montépin hadden we een afbeelding gezien mét dat kasteel, maar dat bleek een montagefoto. Er staat niks meer van De Arend overeind; er is zelfs geen steen meer van terug te vinden. Wel stuitten we in het dal van de Hérisson op de grot van waaruit kapitein Lacuzon veertig jaar lang de vrijheidsstrijd tegen de Fransen heeft geleid – de grot is tussen de watervallen zelfs aangegeven met een bordje. Dat was in het verhaal van De Montépin de meest geheime plaats van de vrijheidsstrijders. We zijn in de grot geklommen. Van het hele sfeertje uit de strip vind je natuurlijk niks meer terug, maar je kunt je er wel iets bij voorstellen. De Place Louis XI, waar de brandstapel werd opgericht voor de executie van Pierre Prost alias de ’Dokter van de Armen’, is nu een parkeerplaats. We vonden restanten van de stadsmuur die zo prachtig in de strip getekend is, maar ook de put waarin Prost mogelijk gevangen werd gehouden.”

Bernard en Annemarie informeerden ook bij de lokale bevolking of die nog weet had van de historische gebeurtenissen, maar het verhaal van de ’Dokter van de Armen’ zegt ze bitter weinig.